I. Giriş ve Uygulamadaki İspat Zorlukları

İş hukuku uygulamasında en sık karşılaşılan uyuşmazlık konularından birini fazla çalışma ücreti ve bunun ispatı oluşturmaktadır. Kararlarındaki genel kural; işçinin imzasını taşıyan ve ihtirazi kayıt içermeyen ücret bordrolarının aksi sahtelikle kanıtlanmadıkça kesin delil niteliğinde olduğu yönündedir.

Ancak, işverenler tarafından bordrolara sırf işçinin dava açmasını engellemek amacıyla eklenen matbu, sembolik ve gerçeğe aykırı tahakkuklar (örneğin her ay maktu 1-2 saat göstermek gibi) bakımından bu kuralın katı bir şekilde uygulanması hakkaniyete aykırı sonuçlar doğurmaktadır.

II. Ezber Bozan Yargıtay Kararı ve Tanık İspatı

Nitekim Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, biçimsel delil ilkesinin ardındaki dürüstlük kuralını ve fiili çalışma olgusunu ön plana çıkararak ezber bozan bir karara imza atmıştır. Karara göre; bordrolar imzalı ve ihtirazi kayıtsız dahi olsa, fazla mesai ücretleri gerçeğe aykırı olarak göstermelik/sembolik yazılmışsa fiili durum tanıkla ispatlanabilir.

III. Mahsup Usulü ve Pratik Sonuçlar

Yargıtay'ın benimsediği bu yöntemde izlenecek adımlar şunlardır:

• İşçinin fiilen ne kadar fazla mesai yaptığı tanık ve diğer delillerle tespit edilir.
• Göstermelik tahakkuk içeren aylar tamamen hesap dışı bırakılmaz (yani ödenmiş sayılmaz).
• Gerçek mesai üzerinden hesaplanan toplam tutardan, bordrolarda göstermelik olarak ödenen miktarlar mahsup edilir (düşülür).